Einde treinkaping

Datum: 11 juni 1977

Straaljagers en mariniers tegen acht gewapende mannen en een vrouw. De tweede treinkaping komt bij het krieken van de dag op 11 juni 1977 ten einde. Twintig dagen is 482 uur. Zo lang hebben Molukse jongeren 45 treinpassagiers gegijzeld gehouden, twee van hen overleven het niet. Zes kapers zijn dood.

Op 23 mei om negen uur 's morgens is de intercity Assen-Groningen ter hoogte De Punt tot stilstand gekomen. Machinist en de hoofdconducteur moeten eruit daarna mogen 40 passagiers eruit. De rest komt vast te zitten. Annie Brouwer - later burgemeester van Utrecht - is zwanger. Zij mag vlak voor de bestorming ontsnappen. Dezelfde ochtend gijzelen vier Zuid-Molukkers een lagere school in Bovensmilde, 105 kinderen en 5 onderwijzers zitten binnen.

Het is de tweede treinkaping. Iedereen denkt terug aan 1975 toen bij de treinkaping van Wijster drie doden vielen. Achteraf is vast komen te staan dat de kapers willen dat deze tweede actie 'schoon' blijft, geen doden.

De jongeren willen de Nederlandse regering dwingen zich in te zetten voor een onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken en ze willen vrijlating van 21 Zuid-Molukse gevangenen. Maar de Nederlandse regering onder leiding van Joop den Uyl en minister van Justitie Dries van Agt buigt niet. Er zijn bemiddelaars en onderhandelingen maar de ultimatums van de kapers verstrijken steeds. Er gebeurt niks.

Behalve dat kapers op zeker moment buiten de trein een potje slagbal spelen.

Met name Dries van Agt wil hard ingrijpen. Hij denkt aan de doden bij de eerdere kaping. Drie weken na het begin razen Starfighters over de trein en openen mariniers het vuur. De latere bevelhebber van de krijgsmacht zit in een jachtvliegtuig. Twee gegijzelden komen om en ook zes kapers. De Zuid-Molukkers in de school geven zich zonder verzet over. 

Premier Den Uyl zegt nadien: 'Dat geweld nodig was om een einde te maken aan de gijzeling ervaren wij als een nederlaag.'

Drie overlevende kapers worden veroordeeld voor verboden wapenbezit en wederrechtelijke vrijheidsberoving: celstraffen van zes tot negen jaar.

Jaren later wordt bekend dat de inlichtingendiensten afwisten van de plannen van de kapers en dat ze telefoons tapten en twee informanten in Molukse kring hadden. Ten tijde van de feiten werd dat ontkend. Goeie informatie en gebrekkig optreden.

De enige vrouwelijke kaper, Hansina Uktolseja kreeg 128 kogels in haar lichaam. Tandartsassistente, wilde niet meedoen aan de actie. Maar uit liefde voor Rudi - een van de kapers - deed ze het toch. Ze mocht volgens de Molukse traditie hem niet trouwen omdat hun families te nauw verwant waren. 

'De kaping was waarschijnlijk haar manier om respect in eigen kring te verdienen en het vergrijp tegen de adat goed te maken. Bovendien zou ze zo samen met Rudi in een ver buitenland een nieuw leven kunnen beginnen.'

Schrijven onderzoekers jaren later.


Alle Crimefacts bekijken...