Zinloos geweld blijft zich voordoen. Zo ook zaterdagavond 17 juli 2010 in Rotterdam, waarbij een 30-jarige man het leven liet. Maar het gebeurt ook in Bronckhorst, Bussum, Maasbracht, Terneuzen of in Lottum. De vraag is kunnen wij anticiperen op zinloos geweld, als samenleving en als individu?Want talloze middelen zijn voorhanden, zowel preventief als repressief, proactief als reactief, direct en minder direct. Veel benaderingen en instrumenten zijn onderdeel - en dienen dit ook te zijn - van het ideële en justitiële overheidsbeleid. In vijf blogs wil ik kort deze instrumenten langslopen en wellicht met jullie hulp eindigen met enkele handvatten.

Als eerste de symbolische initiatieven. Althans in mijn opinie. Voorbeelden van symbolische initiatieven zijn een minuut stilte, stille tochten, meld- en opvangpunten, websites of stichtingen. Zij bestaan bij gratie van het feit dat betrokkenen via gedrag en uitlatingen gestalte geven aan hun onvrede met het doel een verandering in gang te zetten. Maar werkt het? Is het niet veel meer een grootopgezette rouwstoet om emoties te kanaliseren?

Websites en fora zijn eveneens een goed middel om emoties te kanaliseren, maar eigenlijk niet meer dan dat. Wel krijgt zinloos geweld hierdoor meer dan ooit een ‘gezicht’. Nadat bekend wordt dat een slachtoffer door zinloos geweld is overleden, plaatsen diverse websites en fora, zoals hyves.nl of condoleanceregister.nl, een foto van het slachtoffer met als gevolg honderden of zelfs duizenden steunbetuigingen en uitingen van medeleven richting de nabestaanden. Wederom: achteraf!

Nog een instrument dat slachtoffers of omstanders pas kunnen gebruiken ná de confrontatie met de dader(s) zijn opvangplekken. In verschillende steden zijn dit zogenoemde OK-punten: veilige plekken. Plaatsen die een eerste opvangplaats bieden voor mensen die slachtoffer of getuige zijn van geweld op straat of zich bedreigd voelen. Vaak is de geweldssituatie is al geëscaleerd of beëindigd.

Een ander initiatief met een symbolisch bestaan is de Landelijke StichtingTegenZinloosGeweld. De missie van deze stichting luidde ooit: ‘maak alle mensen bewust van de problematiek rondom agressie en geweld.’ Kan deze stichting alle burgers bereiken met haar activiteiten, want iedereen kan er toch mee in aanraking komen?

Het zijn voorbeelden van symbolische initiatieven. Activiteiten achteraf die vooral gebaseerd op het creëren van bewustwording. Bewustwording is een, maar echt interveniëren is twee.